Yangın alarm bakımı kontrol listesi, ziyaret sırasında hangi bileşenlerin sırayla inceleneceğini ve test sonucunun nasıl kaydedileceğini gösterir. Bakım; olay kayıtlarının incelenmesiyle başlar, panel ve güç kaynağından cihaz testlerine, hat kontrollerinden raporlamaya ilerler.
Bina yöneticisi veya işletme sorumlusu bazı kısa gözlemleri düzenli olarak yapabilir. Dedektörleri test etmek, panel ayarlarına müdahale etmek ve kontrol çıkışlarını devreye almak ise sistemin yapısına uygun yöntem ve yetkinlikle yürütülmelidir.
Bakımın kapsamı ve periyot nasıl belirlenir
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin 84. maddesine göre yangın algılama ve uyarı sistemleri, bina sahibinin ve yöneticisinin ya da sorumluluğu yazılı olarak devrettiği yetkilinin sorumluluğunda; ilgili standartların sistem için öngördüğü periyodik kontrol, test ve bakıma tabi tutulur. Bu madde bakım sıklığını gün veya ay olarak sabitlemez. Sıklık, sistemin özellikleri ve ilgili standartlar dikkate alınarak belirlenir.
Sektörde yılda en az iki kapsamlı bakım ve aralarda kullanıcı tarafından yapılan kısa kontroller yaygın bir uygulamadır. Bu, yönetmelikteki herkes için geçerli sabit bir zorunlu sayı gibi değerlendirilmemelidir. İşyerleri için ayrıca İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında yangın algılama ve uyarı sistemleri periyodik kontrole tabidir. Verilen düzenlemeye göre bu kontrol yılda bir kez, tesisat projesine ve TS CEN/TS 54-14'e göre yapılır.
23 Aralık 2025 tarihli değişiklikle periyodik kontrol sırasında tesisat projesinin aranacağı, projesi bulunmayan tesisatların yönetmeliğe ve ilgili standartlara uygun projelendirilmesinin işveren tarafından sağlanacağı belirtilmiştir. İşyerindeki kontrol ile bakım ziyareti aynı işlem olarak düşünülmemelidir; kapsam ve kayıtlar bina ve sistemin koşullarına göre netleştirilmelidir. Ayrıntılar için işyerlerinde periyodik kontrol ve proje şartı yazımıza bakabilirsiniz.
Kullanıcının yapabileceği kısa kontroller
Bina yöneticisinin günlük görevleri, cihazları söküp test etmekten çok sistemdeki görünür uyarıları ve erişim koşullarını takip etmektir. Yapılan gözlemler ve fark edilen arızalar tarihleriyle birlikte sorumlu kişiye aktarılmalıdır. Bu kontroller, teknisyen bakımının yerine geçmez.
- Panel ekranında görünen yangın, arıza veya devre dışı bırakma uyarılarını kontrol edin; uyarı varsa durumunu ve saatini kaydedip yetkili servise bildirin.
- Dedektörlerin önünün kapatılmadığını, üzerlerinin boyanmadığını ve cihazlara erişimin engellenmediğini gözle kontrol edin.
- Yangın ihbar butonlarının önü açık mı, siren ve flaşörlerin önü kapatılmış mı diye bakın. Tadilat, yeni bölme veya kullanım değişikliği varsa bakım ekibine iletin.
- Test ya da arıza nedeniyle devre dışı bırakılan bir bölüm olup olmadığını sorun. Devre dışı bırakılan noktaların kim tarafından ve ne zaman tekrar hizmete alınacağının takip edilmesini sağlayın.
Kullanıcı, alarmı deneme amacıyla rastgele butona basmamalı, dedektöre duman veya ısı uygulamamalı ve paneldeki arıza uyarısını silmeye çalışmamalıdır. Test yapılacaksa bina içindeki sorumlular önceden bilgilendirilmeli, gerektiğinde izleme veya diğer bağlı sistemlerle ilgili düzenlemeler yetkili ekip tarafından yapılmalıdır.
Teknisyenin uyguladığı yangın alarm bakımı kontrol listesi
Bakım ziyaretinde önce sistemin türü, proje bilgisi ve mevcut arızalar değerlendirilir. Adresli sistemde cihazlar panelde kendi adresleriyle görünür; konvansiyonel sistemde cihazlar bölge, yani zon bazında izlenir. Adresli dedektör ve modüllerin uyumu panel protokolüne bağlıdır; farklı marka cihazların her sistemle uyumlu olduğu varsayılmamalıdır.
| Sıra | Kontrol adımı | Teknisyenin yaptığı | Kayıt |
|---|---|---|---|
| 1 | Ön görüşme ve olay kaydı | Son bakım raporunu, panel olay geçmişini, yanlış alarmları, arızaları ve devre dışı bırakılan noktaları inceler. Binadaki tadilat ve kullanım değişikliklerini sorar. | Önceki bulgular ve yeni şikâyetler |
| 2 | Panel ve güç kaynağı | Panelin durumunu, gösterge ve arıza uyarılarını, güç kaynağı çalışmasını ve sistemdeki kayıtları kontrol eder. Üretici dokümanına göre gerekli işlev testlerini yapar. | Panel durumu ve görülen arızalar |
| 3 | Akü testi | Akü bağlantılarını ve durumunu inceler; kapasite ve çalışma değerlendirmesini sistemin bekleme ve alarm süresi gereksinimleriyle karşılaştırır. | Akü bilgisi, test sonucu ve değişim önerisi |
| 4 | Dedektör testleri | Duman, ısı ve çoklu sensör dedektörlerini uygun test yöntemiyle çalıştırır. Beam dedektörlerde verici-alıcı hattının ve paneldeki alarm tepkisinin kontrolünü yapar. | Test edilen noktalar ve tepki sonucu |
| 5 | Butonlar, sirenler ve flaşörler | Butonların alarm oluşturmasını; sesli ve görsel uyarıcıların çalışmasını kontrol eder. Testin bina kullanımına etkisini önceden planlar. | Test sonucu ve çalışmayan cihazlar |
| 6 | Modüller ve kontrol çıkışları | Giriş-çıkış modüllerinin sinyallerini ve projede tanımlı kontrol senaryolarını doğrular. Bağlı sistemlerin tepkisini, yetkili sorumlularla koordine ederek test eder. | Modül, çıkış ve senaryo sonuçları |
| 7 | Kablolama ve toprak kaçağı | Çevrim veya zon hatlarını, bağlantıları, açık ve kısa devre uyarılarını ve toprak kaçağı göstergesini kontrol eder. Gereken ölçüm ve incelemeleri sisteme uygun biçimde yapar. | Hat arızaları ve müdahale gereken noktalar |
| 8 | Kayıt defteri ve rapor | Test sonuçlarını, giderilen arızaları ve açık kalan işleri bakım kaydına işler; sorumlu kişiye raporu teslim eder. | Tarih, kapsam, sonuç ve önerilen işlemler |
Aküler çoğunlukla 12 V VRLA kurşun asit tipindedir ve üretici önerisine göre yaklaşık 3-5 yılda bir değiştirilir. Bu süre tek başına karar ölçütü değildir; akü kapasitesi sistemin bekleme ve alarm süresi ihtiyacına göre değerlendirilir. Güç kaynağı özellikleri TS EN 54-4 kapsamındadır. Akü seçimi ve değişimiyle ilgili ayrıntı için yangın paneli aküsü ne zaman değişir yazısını inceleyebilirsiniz.
Dedektör ve uyarıcı testlerinde nelere bakılır
Test yöntemi cihaz türüne uygun olmalıdır. Duman dedektörü, ısı dedektörü ve çoklu sensörlü cihazların tepki kontrolü birbirinin aynısı değildir. Işın tipi, yani beam dedektörlerde de test, cihazın verici-alıcı düzenine ve üretici talimatına göre yapılır. Test sonrasında panelde doğru cihaz veya bölge bilgisinin görünmesi ve alarmın beklenen şekilde iletilmesi kontrol edilir.
Sahada kullanılabilen test ekipmanlarına örnek olarak FF SMOKE-PRO ısı ve duman dedektörlerinin işlevsel testine, 29600-212 kablosuz ısı dedektörü testine yöneliktir. C-TEC CAST adresli sistemlerde cihazları adreslemek ve test etmek için CAPROG kullanılabilir. Bu araçların kullanılabilirliği cihaz ve sistem uyumluluğuna bağlıdır; ekipman seçimi teknisyen tarafından yapılmalıdır.
Siren ve flaşör testinde yalnızca cihazın çalıştığını görmek yeterli değildir; test edilen noktanın panel tepkisi ve bağlı senaryolar da kontrol edilir. Sesli acil anons kontrol ekipmanı EN 54-16, sesli uyarıcılar EN 54-3, görsel uyarıcılar EN 54-23 kapsamındadır. Duman dedektörleri EN 54-7, ısı dedektörleri EN 54-5, butonlar EN 54-11, ışın dedektörleri EN 54-12 standardıyla ilişkilidir.
Kablolama, kayıt ve rapor neden kontrolün parçasıdır
Çevrim (loop), iki ucundan beslenen halka hattır. İzolatörler kısa devre durumunda hattın kalan bölümünü korumaya yardımcı olur. Bakımda hat arızalarının yanı sıra bağlantıların ve toprak kaçağı uyarısının kontrol edilmesi, panelde görülen belirtinin kaynağını ayırt etmeye yardımcı olur. Yangın alarm hatlarında yangına dayanıklı, örneğin FE180 veya PH120 sınıfında ve halojensiz kablo kullanılır; mevcut tesisatın uygunluğu proje ve sistem özellikleriyle birlikte değerlendirilir.
Adresli ve konvansiyonel sistemlerde arızanın panelde görünme biçimi farklıdır. Cihazı tek tek gösteren adresli sistemlerin çalışma mantığını adresli ve konvansiyonel yangın alarm sistemi farkı yazımızda bulabilirsiniz. Bakım sonunda raporda test edilen noktalar, çalışmayan cihazlar, giderilen arızalar, devre dışı bırakılan bölümler ve takip edilmesi gereken işler açıkça yer almalıdır. Sözlü bilgi, bakım kaydının yerini tutmaz.
Narstek'ten bakım teklifi almak için
Narstek Elektronik, İstanbul merkezli olarak yangın algılama ve ihbar sistemlerinde keşif, proje, kurulum, bakım ve arıza onarımı hizmeti verir. Türkiye geneline proje ve ürün tedariki de sağlanır. Güvenlik sistemleri servis ve bakım hizmeti hakkında bilgi alabilir veya keşif ve teklif formunu doldurabilirsiniz.
İlk değerlendirme için binanın açık adresini, sistemin marka ve modelini, adresli mi konvansiyonel mi olduğunu, yaklaşık cihaz veya zon sayısını ve varsa paneldeki arıza mesajını paylaşın. Son bakım tarihi, mevcut tesisat projesi, son rapor ve binadaki tadilat bilgisi de kapsamın netleşmesine yardımcı olur. Teknik servis için servis talebi oluşturabilir, 0212 424 07 24 numarasını arayabilir veya WhatsApp üzerinden 0540 001 07 24 numarasına yazabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yangın alarm sisteminin bakımı ne sıklıkla yapılmalı?
Binalardaki bakım sıklığı, sistemin gereklilikleri ve ilgili standartlara göre belirlenir; Yönetmeliğin 84. maddesi sabit bir gün veya ay aralığı vermez. İşyerlerindeki periyodik kontrol ise belirtilen düzenlemeye göre yılda bir kez, proje ve TS CEN/TS 54-14 esas alınarak yapılır.
Bina yöneticisi dedektörleri kendisi test edebilir mi?
Yönetici panel uyarılarını, cihazların görünür durumunu ve erişimin açık olup olmadığını takip edebilir. Dedektöre duman veya ısı uygulayarak test yapmak ya da panel ayarlarına müdahale etmek yerine, testleri uygun ekipman ve yöntem kullanan yetkili teknik ekibe bırakmalıdır.
Bakım raporunda hangi bilgiler bulunmalı?
Raporda ziyaret tarihi, test edilen cihaz ve bölgeler, panelde görülen olaylar, test sonuçları ve giderilen arızalar bulunmalıdır. Devam eden arızalar, devre dışı noktalar ve yapılması önerilen işler de açıkça yazılmalıdır.
Yangın alarmı periyodik kontrolünde tesisat projesi gerekir mi?
23 Aralık 2025 tarihli değişikliğe göre yangın algılama ve uyarı sistemi tesisatlarının periyodik kontrolünde tesisat projesi aranır. Projesi olmayan tesisatların yönetmeliğe ve ilgili standartlara uygun şekilde projelendirilmesini işverenin sağlaması gerekir.
Panel markası, cihaz sayısı ve adresi paylaşın; keşif ve teklif için dönüş yapalım.
