Plaza Yangın Alarm Sistemi: Kiracı Tadilatı ve Bakım

Plaza yangın alarm sistemi, kiracı değişirken yapılan tadilatlarda da çalışır durumda kalmalıdır. Dedektörlerin izinsiz sökülmesi, üzerinin kapatılması veya devre dışı bırakılması panelde arıza ya da alarmın algılanmamasına yol açabilir. Tadilat öncesi ve sonrasında algılama noktaları, kablolama ve yangın senaryoları birlikte kontrol edilmelidir.

Ofis ve AVM’lerde ortak alanlar ile kiracı alanları farklı ekiplerce yönetilebilir. Bu nedenle bina yönetimi, kiracı teknik ekibi ve yangın sistemi bakım firması arasında yazılı bir iş planı oluşturmak; yapılacak değişiklikleri kayıt altına almak gerekir.

Kiracı tadilatında dedektörler nasıl korunur

Tavan yenileme, bölme duvar ekleme, aydınlatma değişikliği veya boya işleri sırasında dedektörler sökülebilir ya da tozdan korunmak için kapatılabilir. Geçici olarak kapatılan bir dedektörün iş bitiminde açılmaması, cihazın panelde arızalı görünmesi veya algılamanın devre dışı kalması gibi sorunlar doğurur. Dedektörün üzerini kapatmak da algılama performansını etkileyebilir.

Tadilat başlamadan önce kiracı alanındaki mevcut cihazlar ve devreler belirlenmelidir. İş boyunca hangi cihazın, hangi gerekçeyle ve ne kadar süreyle devre dışı bırakılacağı bina yönetimiyle kararlaştırılmalı; devre dışı bırakma işlemi yetkili teknik ekipçe yapılmalıdır. Bu işlem binadaki diğer bölgelerin alarmını etkileyebilecekse, etkilenen alan ve uygulanacak geçici önlemler de planlanmalıdır.

• Tadilat öncesi dedektör, buton, siren ve modüllerin mevcut durumu kaydedilir.
• Tozlu işlerde cihazların korunma yöntemi ve koruyucuların kaldırılacağı zaman belirlenir.
• İş bitince cihazların geri takıldığı ve panelde normal durumda olduğu doğrulanır.
• Değişen bölme duvarlar veya kullanım şekli algılama düzenini etkiliyorsa proje ve senaryo kontrol edilir.

Panelde bir cihazın görünmesi, o noktadaki algılamanın doğru olduğu anlamına tek başına gelmez. Tadilat sonrasında cihaz testi ve panel kontrolü yapılmalı; sonuçlar bakım veya devreye alma kayıtlarına işlenmelidir. Sistemle ilgili yangın algılama ve ihbar hizmetleri kapsamında keşif, kurulum, bakım ve arıza onarımı planlanabilir.

Asma tavan ve tavan arasını birlikte değerlendirin

Yeni bir asma tavan, dedektör ile korunacak hacim arasına girerek cihazın bulunduğu yeri ve algılamayı değiştirebilir. Dedektör tavana göre yanlış seviyede kalabilir, yeni bir bölme cihazın görüş alanını ayırabilir veya tadilatla oluşan kapalı bir boşlukta kablo ve ekipmanlar bulunabilir. Mevcut yerleşimin yeni mimari planla karşılaştırılması gerekir.

Tavan arası her durumda otomatik olarak dedektör gerektirir şeklinde genel bir kural vermek doğru olmaz. Boşluğun yapısı, içinden geçen tesisatlar, yangın yükü ve onaylı proje değerlendirilmelidir. Gerekiyorsa tavan üstü algılama ayrı ele alınır; bakım sırasında hem görünür tavandaki cihazlar hem de projede yer alan gizli hacim cihazları erişim ve test açısından kontrol edilir.

Kiracı alanında tavan kapatılmadan önce yönetim veya bakım sorumlusu bilgilendirilmelidir. Dedektörün yeri değişecekse kablo uzatmak ya da cihazı yakın bir noktaya taşımak rastgele yapılmamalıdır. Değişiklik, sistemin tasarımına ve panel uyumluluğuna göre değerlendirilmelidir.

Yangın senaryoları ve bina sistemleri

Alarmın amacı yalnızca siren çalıştırmak değildir. Projede tanımlı yangın senaryosu; algılama bölgesine göre asansörlerin davranışını, merdiven basınçlandırmayı, havalandırma veya duman kontrol ekipmanlarını ve tahliye anonsunu kapsayabilir. Hangi çıkışın hangi ekipmanı kontrol edeceği, yangın paneli ile bina otomasyonu ve ilgili kontrol panoları arasındaki bağlantılar üzerinden belirlenir.

Kiracı tadilatında bölge adları, kiracı alanının sınırı veya ekipman bağlantıları değişmişse senaryo listesi de gözden geçirilmelidir. Örneğin yeni bölme duvarlar adres açıklamalarını anlamsız hale getirebilir. Asansör, damper, havalandırma ve basınçlandırma sistemlerinden gelen durum bilgileri de devreye alma ve bakım planında kontrol edilmelidir.

Acil anons, yangın alarmından ayrı bir sistem olsa bile tahliye düzeninin parçası olarak ele alınabilir. Anons kontrol ekipmanı ve yangın alarmı arasındaki arayüz, projede belirtilen şekilde çalışmalıdır. Bina yönetimi, sesli tahliye mesajlarının hangi alanlara iletileceğini ve test sırasında kiracılara nasıl bilgi verileceğini önceden koordine etmelidir.

Birden fazla panelin ağ üzerinden çalıştığı yapılarda, paneller arası haberleşme ve olayların hangi noktada izleneceği de kontrol konusudur. Ağ bağlantısı, farklı marka cihazların birbirine uyumlu olduğu anlamına gelmez. Adresli dedektör ve modüller panel protokolüne bağlıdır; farklı marka ürünler çoğu zaman uyumlu değildir. Panel değişikliği veya genişletme öncesinde mevcut sistemin üretici dokümanı ve proje bilgileri incelenmelidir.

Adresli sistemde her cihaz panelde ayrı adresle görünür; konvansiyonel sistemde cihazlar zon bazında izlenir. Loop, iki uçtan beslenen halka hattıdır ve izolatörler kısa devrede hattın kalan kısmını korumaya yardımcı olur. Yangın alarm hatlarında projeye uygun yangına dayanıklı, halojensiz kablo kullanılır. Sistem mimarisi ve panel seçimi hakkında ayrıntı için yangın paneli seçimi ve loop kapasitesi yazısına bakabilirsiniz.

Ortak alan ve kiracı alanı sorumluluğunu netleştirin

Ortak alanlardaki panel, ana hatlar, merdivenler, otoparklar ve ortak hacimlerdeki cihazlar genellikle bina yönetiminin bakım koordinasyonuna girer. Kiracı alanındaki cihazların günlük erişimi ve tadilat kaynaklı değişiklikler ise kiracıyla birlikte takip edilmelidir. Kesin sorumluluk sınırı, bina yönetim planı, sözleşmeler ve yazılı görev dağılımında açıkça tarif edilmelidir.

Yönetmelik’in “Periyodik testler, bakım ve denetim” başlıklı 84. maddesi, acil aydınlatma, yönlendirme ve yangın algılama ve uyarı sistemlerinin bina sahibinin ve yöneticisinin veya yazılı olarak sorumluluk devredilen bina yetkilisinin sorumluluğu altında ilgili standartlara göre periyodik kontrol, test ve bakıma tabi tutulmasını belirtir. Madde bakım aralığını gün veya ay olarak sabitlemez; sıklık ilgili standarda ve sisteme göre belirlenir.

Sektörde yılda en az iki kapsamlı bakım ve kullanıcı tarafından düzenli kısa kontroller yaygın bir uygulamadır; bu ifade mevzuatta belirtilmiş sabit bir zorunlu sayı değildir. Bina yönetimi, bakım planını sistemin kapsamı ve üretici dokümanına göre oluşturmalı, sorumluları ve kayıt yöntemini yazılı hale getirmelidir. Uygulama ayrıntıları için yangın alarm sistemi bakım kontrol listesi ve bakım sözleşmesinde yer alması gerekenler yazıları yardımcı olabilir.

Bakım koordinasyonunda hangi kontroller yapılır

Bakım ziyareti yalnızca panelde arıza olup olmadığına bakmak değildir. Kontrol kapsamı; panel, cihazlar, uyarıcılar, bağlantılar, yedek güç ve bina senaryolarını birlikte içermelidir. Akü kapasitesi, bekleme ve alarm süresine göre hesaplanır. Panel aküleri genellikle 12 V VRLA kurşun asit tipindedir ve üretici önerisine göre yaklaşık 3-5 yılda bir değiştirilir; gerçek karar akü durumu ve sistem ihtiyacı değerlendirilerek verilir. Güç kaynağı tasarımı TS EN 54-4 kapsamındadır.

• Adresli cihazların panelde doğru adres ve açıklamayla görünmesi, konvansiyonel zonların doğru tanımlanması kontrol edilir.
• Dedektör, buton, sesli ve görsel uyarıcılar uygun test yöntemiyle denenir. İlgili ürün gruplarında EN 54-7 duman dedektörleri, EN 54-5 ısı dedektörleri, EN 54-11 butonlar, EN 54-3 sesli ve EN 54-23 görsel uyarıcılar için standartları tanımlar.
• Loop, izolatör, modül bağlantıları ve paneldeki arıza kayıtları incelenir.
• Yangın senaryosundaki asansör, havalandırma, basınçlandırma ve anons arayüzleri planlı testle doğrulanır.
• Akü durumu, şarj bilgisi ve bakım kayıtları değerlendirilir.

Bakım sırasında kullanılan modülün mevcut panelle protokol uyumu doğrulanmalıdır. Örneğin Finder FF LI500 loop kısa devresinin etkisini sınırlamak için kullanılan bir izolatördür. Honeywell 804867 harici ekipmanların, örneğin yangın damperleri, kapılar ve asansörlerin kontrol ve izlenmesi için tanımlanmıştır. Bu ürünlerin projede kullanımı, panel uyumluluğu ve tasarım kontrolüyle değerlendirilmelidir.

Harici kontakları izlemek için Teknim TFM-1011 adresli kuru kontak giriş modülüdür. Dört denetimli giriş ve dört röle çıkışına sahip Aritech IO2034NC ise Aritech 2000 serisi adresli sistemler için geliştirilmiştir. Ürün seçimi mevcut panelin protokolü ve sistem projesi doğrulanmadan yapılmamalıdır.

Narstek’ten keşif ve bakım teklifi almak için

Narstek Elektronik, İstanbul merkezli olarak yangın algılama ve ihbar sistemlerinde keşif, proje, kurulum, bakım ve arıza onarımı hizmeti verir. Türkiye geneline proje ve ürün tedariki sağlanabilir. Teklif veya servis talebinde bina türünü, açık adresi, panel marka-modelini, panel sayısını, yaklaşık cihaz ve kiracı alanı bilgisini paylaşın. Tadilat varsa etkilenen katları, yapılacak işleri, mevcut arıza kayıtlarını ve talep edilen testleri de belirtin.

Keşif ve teklif için formu doldurabilir veya 0212 424 07 24 numarasını arayabilirsiniz. Teknik servis talebi için servis formunu kullanabilir, WhatsApp üzerinden 0540 001 07 24 numarasına ulaşabilirsiniz. Narstek Elektronik’in adresi Tevfikbey Mah. Halkalı Cad. No:112 Nazlı İş Merkezi Kat:3 Ofis No:64 Küçükçekmece / İstanbul, e-posta adresi info@narstek.com şeklindedir.